
Pracownia Archeologiczna „Imladris” Roberta Grochowskiego zaprasza na wycieczkę po Szwederowie, jednym z największych i drugim po Fordonie pod względem liczby mieszkańców osiedlem współczesnej Bydgoszczy. Był jednak czas, kiedy Szwederowo było malutką wsią, a później podmiejskim folwarkiem, należącym do patrymonium królewskiego miasta Bydgoszczy. Mieszkało tu ledwie kilkadziesiąt osób, a pola, gdzie dziś znajdują się ulice z licznymi domami i blokami mieszkalnymi, zajmowały pola uprawne, łąki i podmokłe nieużytki. Do takiego miejsca i do tak zamierzchłych czasów, jako wychowany na Szwederowie Szwederowiak, chciałbym Państwa zaprosić. W naszą podróż wyruszymy zaopatrzeni w niezwykły dokument z przeszłości: najstarszy, bo wykonany 24 maja 1781 r. plan folwarku Szwederowo, autorstwa pruskiego kartografa A. W. Dorsteina. Będzie on dla Nas swoistą busolą, wyznacznikiem lokacji, które odwiedzimy na naszej drodze. Wycieczkę rozpoczniemy w najbardziej charakterystycznym dla współczesnego Szwederowa miejscu, u zbiegu ulic Podgórnej, Nowodworskiej, Ugory, Leszczyńskiego, Orlej, Dąbrowskiego. Ze zdumieniem skonstatujemy, że ten obszar, aż do 1920 r., nigdy jednak do Szwederowa nie należał! Takich niespodzianek będzie znacznie więcej. Przejdziemy wzdłuż pierwotnych, jakże odmiennych od obecnych granic miejscowości, staniemy w miejscu, gdzie zlokalizowane były zabudowania folwarku Szwederowo, wraz z ogrodem warzywnym i sadem. Poznamy historię dzierżawców, a później właścicieli majątku. Powiemy o dawnym układzie drogowym, ciekach wodnych, stawach, podziale bonitacyjnym gruntów. Będzie o szwederowskiej cegielni, o wytyczaniu pierwszych ulic na początku XIX w. i o ludziach, którzy zamieszkali w wybudowanych przy tychże ulicach domach. Odwiedzimy skwer, gdzie znajdował się gminny cmentarz, zwiedzimy kościół pw. Matki Boskiej Nieustającej Pomocy, na koniec zaś zapalimy znicz na grobie mieszkańców Szwederowa, zamordowanych przez Niemców w tragicznych dniach września 1939 r.
Tekst nadesłał: Pan Robert Grochowski